Vijf jaar cel voor 101-jarige SS-kampbewaker

Een voormalige SS-bewaker van het Duitse concentratiekamp Sachsenhausen heeft een gevangenisstraf van vijf jaar gekregen voor medeplichtigheid aan de moord op meer dan 3500 gevangenen.

De 101-jarige Josef S. is de oudste persoon ooit die is vervolgd voor misdaden van nazi's in de Tweede Wereldoorlog. De opgelegde straf is gelijk aan de eis van het Openbaar Ministerie.

Justitie beschuldigde S. van medeplichtigheid aan de moord op zeker 3518 mensen. Dat is de laagste schatting van het aantal mensen dat tussen januari 1942 en februari 1945 omkwam in het kamp. S. werkte er volgens het Openbaar Ministerie in die periode als bewaker namens de SS.

Hij werd onder meer aangeklaagd voor het neerschieten van Russische krijgsgevangen en het vermoorden van gevangenen met het gifgas Zyklon B.

Altijd ontkend

Hij heeft tot op het laatste moment ontkend dat hij bewaker was in het kamp ten noorden van de hoofdstad Berlijn. Naar eigen zeggen werkte hij op dat moment als boerenknecht in de Noord-Duitse deelstaat Mecklenburg-Voor-Pommeren. "Ik heb geen idee waarom ik hier ben", zei S. "Ik heb helemaal niets gedaan."

De rechter ging daar niet in mee. "In tegenstelling tot wat u beweert, heeft u wel degelijk drie jaar als kampbewaker gewerkt. U heeft met uw activiteiten bewust massavernietiging ondersteund."

Het proces tegen S. begon in oktober vorig jaar, maar werd vanwege gezondheidsproblemen meerdere keren uitgesteld. Halverwege vorige maand werd de zaak hervat. Gezien zijn hoge leeftijd en zijn gezondheid is het de vraag of hij daadwerkelijk de gevangenis in moet.

Hoe het leven van S. er na de oorlog uitzag, is niet helemaal duidelijk. Na zijn krijgsgevangenschap in 1947 zou hij een relatief anoniem bestaan hebben geleid als slotenmaker.

Demjanjuk

Het afgelopen decennium moesten meer kampbewakers uit de Tweede Wereldoorlog alsnog voor de rechter verschijnen. Dat was het gevolg van de uitspraak tegen voormalig SS'er John Demjanjuk, die in 2011 werd veroordeeld tot vijf jaar cel.

Tot die tijd werden in Duitsland alleen beheerders van kampen vervolgd of mensen van wie bekend was dat ze bijzonder wreed waren geweest. Justitie in Duitsland achtte het lang onmogelijk om te bewijzen dat SS'ers op lage posities medeplichtig waren aan de nazi-moordmachine. Tegenwoordig wordt het werken als reguliere kampbewaker ook als strafbaar gezien.

Rutte: agressie en intimidatie van boeren zijn niet acceptabel

"Het is niet acceptabel in dit land om gevaarlijke situaties te laten ontstaan of bestuurders te intimideren en dan te zeggen: ja, dat moet nou eenmaal, want we zijn aan het demonstreren." Dat zei minister-president Rutte in een verklaring over de boerenprotesten. Hij benadrukte dat demonstreren een groot goed is, maar dat daarbij nooit de wet mag worden overtreden.

Rutte benadrukte dat de stikstofmaatregelen ingrijpend maar noodzakelijk zijn. Hij moedigde boeren aan om daartegen te demonstreren, als zij het ermee oneens zijn Maar "autobanden die in brand staan voor een stadhuis, intimidatie van bestuurders, het uitrijden van mest op snelwegen, wat zeer gevaarlijke situaties oplevert" gaat alle perken te buiten. "Dat verhoudt zich niet tot het demonstratierecht. Dat is ver, ver over de grenzen heen."

Ook minister Yesilgöz van Justitie en Veiligheid sprak zich fel uit over boeren die de wet overtreden. "Denk niet dat je daar zomaar mee wegkomt." Zij zei groot respect te hebben voor burgemeesters, politie en het Openbaar Ministerie "die de afgelopen dagen keihard hebben gewerkt om gevaarlijke situaties te beëindigen". Ze zegt dat er mensen zijn aangehouden en dat er heel veel boetes zijn uitgedeeld.

Minister Van der Wal voor Natuur en Stikstof heeft ook nog een keer op de boerenacties gereageerd, die zij "nu wel heftig" vindt worden. Zij herhaalde dat zij de zorgen van de boeren begrijpt. Haar plannen hebben "heel veel impact op heel veel gezinnen", zei zij. "Maar ik zie de nuance nu een beetje verdwijnen, alsof er helemaal geen toekomst meer is voor boeren."

Sinds vorige week woensdag zijn er bijna dagelijks protesten van boeren die het niet eens zijn met de stikstofplannen van minister Van der Wal. Ze blokkeerden onder meer wegen en zochten de minister thuis op.

Ook vandaag zijn er verschillende acties met tractoren. Langs meerdere snelwegen werden vanochtend hooibalen in brand gestoken, met files tot gevolg. Er waren onder meer ook acties bij het provinciehuis in Assen en bij het gemeentehuis in Deventer. Ook bij de Tweede Kamer in Den Haag is protest van boeren.

Sportvliegtuigje met twee inzittenden neergestort in Zwarte Meer

Een sportvliegtuigje is vanochtend neergestort in het Zwarte Meer tussen de Noordoostpolder en Overijssel. Wat er misging, is nog onduidelijk.

Volgens de kustwacht zaten er twee mensen in het vliegtuig. Duikteams uit Flevoland en Overijssel zijn op zoek naar de inzittenden.

Het gaat om een toestel van de vliegschool Zelf Vliegen in Lelystad. Toekomstig piloten van vliegmaatschappij Transavia volgen hier hun opleiding. Transavia zegt nog niet te weten wie er in het toestel zaten en wat er exact gebeurd is.

Staartstuk gevonden

Berger Klaas Post uit Urk is vlak bij de plek waar het vliegtuig is neergestort. Hij zegt tegen Omroep Flevoland dat het staartstuk van het toestel al is gevonden. Volgens Post is het water maar een meter diep op de plek van de crash.

Een boer uit Genemuiden vermoedt dat het vliegtuig motorproblemen had. Albert Post vertelt aan Omroep Flevoland dat hij enkele harde knallen hoorde en het vliegtuig recht naar beneden zag storten. Toen het neerkwam zag hij een dikke rookpluim.

Bouwer van Batavia in Lelystad: laat schip vergaan op Marker Wadden

De bouwer van de Batavia in Lelystad pleit ervoor om het schip te laten vergaan. De replica van het VOC-schip zou daarvoor verplaatst moeten worden naar de Marker Wadden.

Willem Vos had de leiding over de bouw van het schip tussen 1985 en 1995. De nu 82-jarige oud-scheepsbouwmeester zegt tegen Omroep Flevoland dat het momenteel triest gesteld is met zijn creatie. "Als je naar de buitenkant kijkt dan denk je: waar heeft hij het over? Maar aan de binnenkant vindt een rottingsproces plaats. Er moet echt wat gebeuren, anders valt er een mast om en dan zakt er een ander deel in."

Op de kade zetten

Museum Batavialand wil het schip behouden door het op de kade zetten, maar volgens Vos is dat erg duur. "Als je het goed wil doen dan moet je de Batavia onder een dak plaatsen, in een klimaat dat beheersbaar is." Hij schat dat zo'n operatie ongeveer 15 miljoen euro gaat kosten, terwijl er op dit moment maar 500.000 euro is toegezegd voor het op land halen van het schip.

Daarom komt Vos met een volgens hem veel goedkoper alternatief. "De Batavia moet vergaan, zoals het een scheepswrak betaamt. Ik zou het schip een laatste rustplaats willen geven, op de Marker Wadden bijvoorbeeld. Op een leuke plek met een informatiecentrum erbij. Er komen vogels op af, een meeuwenkolonie die er gaat broeden, er stijgt zo nu en dan een wolk van meeuwen op! Dat is toch prachtig?"

Brief geschreven

Zijn plan voor het langzaam laten vergaan van de Batavia heeft hij in een brief voorgelegd aan verschillende personen en instanties zoals Batavialand, de burgemeester van Lelystad, premier Rutte en aan de koning. "Hij was altijd heel trots op de Batavia," zegt Vos over koning Willem-Alexander, die hij weleens ontmoet heeft. "Maar een koning kan je niet dwingen."

Museum Batavialand heeft nog niet gereageerd op het plan van Vos. Een woordvoerder laat weten dat het voorstel wordt bestudeerd.

2