Pentagon spot tweede 'spionageballon', ditmaal boven Latijns-Amerika

Het Amerikaanse ministerie van Defensie zegt een tweede ballon te hebben waargenomen waarmee China volgens Washington spioneert. Ditmaal zou er eentje zijn gespot boven Latijns-Amerika. Dat heeft het Pentagon bekendgemaakt, ruim 24 uur nadat het ministerie melding maakte van zo'n ballon in het Noord-Amerikaanse luchtruim.

"We zien meldingen van een ballon die over Latijns-Amerika trekt en we stellen vast dat het gaat om nog een Chinese surveillanceballon", aldus een woordvoerder van het Pentagon. Waar het ding precies uithangt boven Latijns-Amerika, is niet bekendgemaakt. Eerder ging het verhaal dat er een ballon was gezien boven Colombia en Venezuela, maar dat is niet bevestigd. CNN meldt op basis van een anonieme bron dat de ballon niet onderweg lijkt naar de VS.

De Verenigde Staten zijn al een dag in de ban van het fenomeen 'spionageballon'. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Blinken heeft zijn bezoek aan China uitgesteld vanwege alle commotie over de eerste ballon. Hij vindt het onacceptabel dat de ballon over Amerikaans grondgebied komt en spreekt van een schending van de soevereiniteit van de VS.

Gisteren werd de ballon boven de stad St. Louis gespot:

China heeft excuses aangeboden, maar houdt vol dat het apparaat een uit de koers geraakt instrument is dat wordt gebruikt voor onder meer meteorologisch onderzoek. De Chinezen hekelen dat Amerikaanse politici de ballonkwestie "aangrijpen om China in diskrediet te brengen".

Volgens het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken heeft Blinkens Chinese evenknie Wang Yi hem op het hart gedrukt dat China "een verantwoordelijk land" is, dat zich houdt aan internationale wetgeving. Hij zou Blinken te verstaan hebben gegeven dat China geen "ongefundeerde speculatie" accepteert over de ballon.

Hoewel beide ministers zich fel uitspreken over de kwestie, is er nog volop diplomatiek contact tussen China en de Verenigde Staten. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken benadrukt dat Blinkens bezoek alleen is uitgesteld en niet volledig is afgeblazen.

'Via North Carolina het land uit'

Als Defensie niet ingrijpt, verwacht het Amerikaanse weerbureau NOAA dat de eerste ballon, zaterdagochtend het land verlaat. Met de huidige wind zou de ballon na Missouri via de staten Kentucky en Tennessee aan de oostkust in North Carolina terechtkomen. Vanaf daar zou de ballon de oceaan op drijven.

In Gastonia, een plaats in North Carolina, roept de politie mensen alvast op om niet de politie te bellen als ze de ballon daar zien. "We hebben geen mogelijkheden om iets te doen op een hoogte van 60.000 voet (ruim 18 kilometer). En we weten vrij zeker dat de federale politie er niet op zit te wachten dat we ons ermee bemoeien." Ook roept de politie inwoners op om vooral niet te proberen om zelf op de ballon te schieten.

Brazilië legt milieuzorgen naast zich neer en brengt spookschip tot zinken

De Braziliaanse marine heeft een afgedankt vliegdekschip dat al maanden doelloos ronddobberde laten zinken, alle protest van milieuorganisaties en het Braziliaanse Openbaar Ministerie ten spijt. Er zijn grote zorgen over de schade die het gevaarte van 33.000 ton kan aanrichten aan ecosystemen en de biodiversiteit in zee, maar volgens de marine was er geen alternatief meer voor het schip.

"Het geplande en gecontroleerde afzinken van het schip heeft vanmiddag plaatsgevonden, zo'n 350 kilometer van de Braziliaanse kust in de Atlantische Oceaan, in een gebied met een diepte van zo'n 5000 meter", schrijft de marine in een verklaring.

De marine bezweert dat het afzinken is gebeurd met de grootst mogelijke technische kennis en dat alles in het werk is gesteld om schade aan het milieu te voorkomen, maar onder andere milieudienst Ibama zal daar niet van overtuigd zijn. Die waarschuwt al tijden voor de asbest, zware metalen en andere giftige (verf)stoffen aan boord, die nu in zee terechtkomen.

Gesteggel over bestemming

Met het zinken van de São Paulo, zoals het 266 meter lange vliegdekschip uit de jaren 60 heet, komt een einde aan maanden van gesteggel. Het schip zou worden ontmanteld door een Turks bedrijf, maar Turkije vreesde een milieuramp en weigerde het roestige schip. Terug in Brazilië mocht het niet aanmeren om vergelijkbare redenen en omdat de exportvergunning vanwege de asbest aan boord was ingetrokken, dreef het schip verloren voor de Braziliaanse kust.

Niet alleen milieuactivisten en de officiële milieudienst hadden grote bezwaren tegen het afzinken van het uitgerangeerde schip, ook het Braziliaanse OM probeerde de marine met een gang naar de rechter op andere ideeën te brengen. Internationaal klonk een oproep aan de nieuwe president Lula om een stokje steken voor de operatie, omdat die in strijd zou zijn met milieuverdragen.

'Gaten in de romp'

De marine benadrukte echter dat er drie gaten in de romp zaten en het schip al enige tijd volliep met water. Zonder ingrijpen door de marine, zou het schip uiterlijk half februari hoe dan ook ongecontroleerd zinken, was de conclusie van de eigen inspectie. De rechter heeft de marine in het gelijk gesteld, waarmee sinds woensdag de weg vrij was om de São Paulo te laten zinken.

Prijswinnende Iraanse regisseur Jafar Panahi vrijgelaten uit gevangenis

De prijswinnende Iraanse filmregisseur Jafar Panahi is op borgtocht vrijgelaten na zes maanden in de beruchte Evin-gevangenis in Teheran. Panahi was twee dagen geleden in hongerstaking gegaan uit protest tegen zijn gevangenschap.

De 62-jarige regisseur van internationaal bekroonde films als Taxi (2015) en Three Faces (2018) werd in juli opgepakt bij een protest tegen de arrestatie van twee andere kritische filmmakers die door het Iraanse regime waren vastgezet vanwege opruiing. Panahi moest daarop een celstraf uitzitten van zes jaar voor het maken van anti-regeringspropaganda, een veroordeling uit 2011 die nooit in een straf zou zijn omgezet.

Toen Panahi in juli werd opgepakt waren de grootschalige anti-regeringsprotesten in Iran nog niet begonnen. Amper twee maanden na zijn arrestatie braken er in Iran grootschalige protesten uit naar aanleiding van de Koerdisch-Iraanse vrouw Mahsa Amini. Sindsdien zijn vele andere politieke gevangenen opgesloten in de Evin-gevangenis.

Filmfestival Cannes

Op sociale media zijn beelden te zien van Panahi die zijn naasten omhelst en reageert op zijn vrijlating. "Ik kijk achter me en er zitten hier nog steeds zoveel studenten, leraren, arbeiders, advocaten en activisten opgesloten", zei hij, wijzend naar de Evin-gevangenis. "Hoe zou ik nu blij moeten reageren?"

De directeur van het prestigieuze filmfestival in Cannes, Thierry Fremaux, laat weten zeer opgelucht te zijn door het nieuws over de vrijlating van Panahi. "We zullen al die mensen die in Iran en op andere plekken in de wereld het slachtoffer zijn van geweld en onderdrukking, niet vergeten", zei hij tegen persbureau AFP. "Het filmfestival van Cannes zal altijd achter de artiesten blijven staan."

Musk niet aansprakelijk voor verliezen na tweet over van de beurs halen van Tesla

Elon Musk heeft investeerders niet misleid toen hij in 2018 op Twitter meldde dat hij van plan was om zijn autobedrijf Tesla van de beurs te halen. Dat heeft een jury in San Francisco bepaald in een zaak die investeerders gezamenlijk tegen hem hadden aangespannen. Ze wilden miljarden zien van Musk, maar zijn nu dus in het ongelijk gesteld.

De zaak draait om een bericht van Musk op Twitter, waarin hij in augustus 2018 aankondigde dat hij de financiering zeker had gesteld om Tesla van de beurs te halen. Hij beweerde 420 dollar per aandeel te bieden om dat voor elkaar te krijgen, wat zo'n 80 dollar boven de openingskoers lag.

Het bericht leidde tot een run op Tesla-aandelen, wat de prijs flink opdreef. Toen later duidelijk werd dat Tesla helemaal niet van de beurs zou worden gehaald, daalde de prijs weer. Investeerders zouden gezamenlijk tot 12 miljard dollar zijn verloren door Musks tweetje en waren woedend.

Miljoenenschikking

Ook de Amerikaanse toezichthouder voor de financiële markten (SEC) vond dat het Twitter-bericht niet door de beugel kon en klaagde Musk aan. Uiteindelijk schikten Musk en Tesla in die zaak voor 40 miljoen dollar en trad Musk voor een periode van drie jaar af als bestuursvoorzitter van Tesla.

In de zaak waarin Musk nu is vrijgesproken moest hij in de afgelopen drie weken zelf ook getuigen. Hij stelde dat hij dacht mondelinge toezeggingen te hebben van het Saudische staatsinvesteringsfonds Public Investment Fund, maar dat dat fonds daar later van was teruggekomen. "Dat ik iets tweet, wil nog niet zeggen dat mensen het geloven of ernaar handelen", vond Musk.

'Een slechte tweet maakt nog geen fraude'

"Onze samenleving is gebaseerd op regelgeving. We hebben regels nodig om ons te beschermen tegen anarchie en de regels zouden ook voor Elon Musk moeten gelden", appelleerde de advocaat voor de Tesla-aandeelhouders in de zaak aan het rechtvaardigheidsgevoel van de jury. "Een slechte tweet maakt nog geen fraude", riposteerde Musks advocaat.

Musk was niet aanwezig toen de jury unaniem het oordeel uitsprak, maar reageert verheugd op Twitter. "Godzijdank, een overwinning voor de wijsheid van het volk." De gedupeerde aandeelhouders beraden zich op een beroepszaak.

2